Benim Dilim, Benim Evim, Katalanca

MH’nin yeni yazı serisinin ilk bölümünde, “Benim dilim, benim evim”, size Katalan dilini sunuyoruz. Her dil, geri kalanlarından daha farklı dünya görüşüyle, eşsiz bir kültür yuvası. Bu seride, Avrupa’nın değişik yerlerindeki yerliler, kendi ana dillerinin onlar için neler ifade ettiğini ve onu yaşayan bir dil olarak tutmanın ne kadar önemli olduğunu anlatıyorlar.

EK: Bu metni Katalanca dinle

Turist veya değişim öğrencisi olsun Katalonya’da bulunmuş her kişi, Katalanca’nın günlük yaşamda oldukça sık kullanıldığını gördüklerinde çok şaşırıyorlar. Karşılaştıkları bu şaşkınlık sebebiyle bir takım soruları oluyor. Katalanca, bir lehçe olarak Kastilya İspanyolcası mı yoksa kendi başına bir dil mi? Herkes konuşabiliyor mu yoksa modası geçiyor mu? Farklı olan ne? Önümüzdeki ilk bir kaç paragrafta bu konuları ele alacak ve genel hatlarıyla bir dilin o dili konuşanlara ne ifade ettiğini anlatacağız.

20133027 catalan map

Başlamak gerekirse, Katalanca sizin düşündüğünüzden çok daha fazla yerde konuluşuluyor, Katalonya dışında da. Bu dili Balear Adaları’nda, Aragon ve Katalonya sınırları boyunca ve Valensiya’da duyabilirsiniz. -Kendilerine ait farklılıkların olduğu yerler, Andorra’da, Fransız Pireneleri’nin bazı bölgelerinde, Alguer şehrinde ve İtalya’nın Sardunya Adası’nda. Her gün toplamda 11 milyondan fazla kişi bu dili konuşuyor. İnanılmaz, değil mi?

Ancak, Katalanca sadece Katalonya, Andorra, Valensiya, Balear Adaları ve Alguer’de resmi dil olarak kullanılıyor. Bir fikir vermek gerekirse, Katalanca, Fransızca ve Kastilyaca karışımı olan geniş bir kitle tarafından konuşulan latin dillerinden biri. Bu dilin geçmişi dokuzuncu yüzyıla kadar uzanır ve Katalanca ilk edebi eser onüçüncü yüzyılda yazılmış ‘Homilías de Organyà’ dır. Bu eser İncil’i öğütleyen vaaz parçalarından oluşuyordu. Bu dil, bir yandan çeşitli tarihi olaylar sebebiyle uzun yıllar sansüre uğramış, diğer yandan ise şimdiye kadar varlığını sürdürebilmiş bir dil.

Hepsini bir araya getirirsek, bu dili eşsiz yapan ne? Benim için açıklaması zor, her zaman bu dil ile yaşadım, ama siz konuyu anladınız. Katalan kökeninde bir sürü deyim ve atasözü var. En güzel şey ise bölgeden bölgeye yayılmış her ifadenin altında yatan tarihi anlayabilmek ve nasıl bu hale geldiğini bilebilmek. “Dört kedi olmak” deyimi bir yerdeki küçük bir grubu ifade ediyor, “patlatmak ve şişe yapmak” ise birşeyi kolayca yapmak anlamına geliyor. Ayrıca işlerini adım adım hallet anlamına gelen “lavaboyu yavaş yavaş doldur” gibi bir çok atasözü var.

Dile bilimsel yönü dışında bakarsak, Katalanca diğerlerinde de olduğu gibi kendi özü olan bir dil. Bir dil öldüğünde dünyanın farklı ve özel bir bakış açısı kaybettiğini göz önüne alırsak, bir dili canlı tutmanın çok büyük önemi olduğuna inanıyorum. Biz farklı tonları ayırt edemezken Eskimoların beyaz rengi ifade etmek için sonsuz sayıda kelimelerinin olması gibi, Katalanca kelimeler de tarihi barındırıyor. Mercè Rodoreda, Salvador Espriu, Joan Maragall, Màrius Torres, Pere Calders… gibi binlerce yazar önerebilirim, bu liste uzar gider. Her biri Katalanca’nın bugünkü haline gelmesinde katkıda bulundu.

Yaşadığım yerde, Katalanca ve Kastilyaca olmak üzere iki dili birbirinin yerine konuşabildiğim için ayrıcalıklı olduğumu düşünüyorum. Bu sadece benim düşüncem tabiki, kendini iki dilden sadece biriyle tanımlayan insanlar her zaman olacak. Bununla birlikte, iki ayrı dilin farklı bakış açısıyla dünyaya bakışınızı genişletmekten daha iyi ne olabilir? Kendimi hiç şüphesiz şanslı hissediyorum.

[crp]

Yazar

Miriam Vázquez (İspanya)

İş/Okul: Gazetecilik ve Siyasal ve İdari Bilimler

Yabancı Dil: İspanyolca, Katalanca, İngilizce, biraz Fransızca ve Almanca

Avrupa… farklı hayatlardan, dillerden, kültürlerden gelen insanların uyum içinde yaşadığı benzersiz bir yer.

Twitter: @mirabroad

Resimler

Andreea Mironiuc (Romanya)

Serbest zamanlı ressam, çikolata bağımlısı, tam zamanlı hayalperest.

Okul: Görsel İletişim Tasarımı

Yabancı Dil: Romence, İngilizce, İspanyolca

Avrupa… kalbimin olduğu yer.

Portfolyo: www.andreeamironiuc.com

FB: www.facebook.com/andreeaillustration

Çeviri

Gizem Aydın (Türkiye)

Okul: Ekonomi

Yabancı Dil: Türkçe, İngilizce, İtalyanca (çok az)

Avrupa… özgürlük, uzun mesafe dostluklar, aşk, İtalya ve botellon.

Çeviri

Gizem Özçelik (Türkiye)

Okul : Ekonomi

Yabancı Dil : Türkçe, İngilizce

Avrupa..özgürlüğü hissettiğim, sanatın, eğlencenin, yeniliklerin olduğu yer ve tabi aşkı bulduğum şehir: Bratislava

This post is also available in Bosanski - Hrvatski - Srpski, Català, Deutsch, English, Español, Français, Italiano, Magyar, Nederlands, Polski, Português, Română, Slovenčina, [Main Site], Ελληνικά and македонски.

Author: ignacio

Share This Post On

Submit a Comment

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

css.php

Bu siteye devam ederek, çerez kullanımını onaylıyorsunuz. Daha fazla bilgi

Bu sitedeki ayarlar “çerezlere izin ver” şeklindedir ve bu size mümkün olan en iyi tarama deneyimini vermek içindir. Bu siteye çerez ayarlarını değiştirmeden devam edebilirsiniz veya “Kabul et” seçeneğine tıklayarak izin verebilirsiniz.

Kapat